Wrocławianki i Wrocławianie, miłośniczki i miłośnicy lokalnych historii oraz osoby, które chcą lepiej poznać dzieje swojego osiedla – Fundacja Ładne Historie i Wrocławska Spółdzielnia Socjalna zapraszają na wyjątkowy cykl spacerów w ramach „Pracowni zewnętrznej” – „Śladami niedopowiedzianych historii”.
Odbędziemy dwie wędrówki z Aleksandrą Podlejską – „Handel i usługi” oraz „Poniemieckie”, które poprowadzą uczestników i uczestniczki przez zakamarki Placu Grunwaldzkiego, odkrywając zapomniane opowieści, miejsca i ludzi, którzy kształtowali tożsamość tej części miasta.
Targowisko przy Curie-Skłodowskiej, namiot handlowy „Goliat”, czy słynne rurki z kremem to tylko kilka z miejsc, które na stałe zagościły w pamięci mieszkanek i mieszkańców osiedla Plac Grunwaldzki.
Podczas spaceru „Śladami niedopowiedzianych historii: handel i usługi” wyruszymy w sentymentalną podróż po miejscach, które przez lata kształtowały handlowo-usługowy krajobraz osiedla. Będzie to okazja do poznania nieopowiedzianych dotąd historii, ukrytych w rytuałach zakupowych, smakach i zapachach, które do dziś są częścią zbiorowej, lokalnej pamięci. Dowiemy się, gdzie po wojnie kupowano mleko, w której cukierni przez lata można było dostać najlepsze słodycze i gdzie w upalne dni czekała orzeźwiająca woda z sokiem. Posłuchamy opowieści o miejscach, które wraz z mieszkańcami kształtowały powojenny Grunwald – o tych które zniknęły, ale i tych, które mimo upływu lat, nadal funkcjonują, choć czasem w innej formie. Będzie to okazja do refleksji nad zmianami, jakie zaszły w przestrzeni osiedla, co pozostało z dawnych tradycji oraz jak historia handlu i usług wpłynęła na tożsamość Placu Grunwaldzkiego. Będzie to również wyjątkowa podróż w czasie szlakiem codziennych zwyczajów, lokalnych tradycji i miejsc, które, choć z czasem zniknęły z mapy osiedla, pozostały we wspomnieniach.
Drugi spacer „Śladami niedopowiedzianych historii: poniemieckie” to eksploracja śladów dawnego Breslau, które przetrwały w architekturze i wspomnieniach pierwszych powojennych mieszkańców. Uczestniczki i uczestnicy będą miały/mieli okazję przyjrzeć się detalom architektonicznym, które opowiadają o przemianach urbanistycznych i ludzkich losach.
Poniemieckie to słowo, które stale towarzyszy Wrocławianom i Wrocławiankom, od 1945 roku obcującym z historią, pamięcią i codziennością dawnego Breslau. Oznacza nie tylko budynki, ulice i przedmioty, które pozostały po poprzednich mieszkańcach, ale także sposób, w jaki nowi osadnicy oswajali tę spuściznę, nadając jej nowe znaczenia. Zwrócimy uwagę na architektoniczną spuściznę – tę wciąż obecną w przestrzeni osiedla oraz tą, która pozostała jedynie na fotografiach. Poznamy jej historię, pierwotne funkcje i znaczenia, przyjrzymy się detalom, a także dowiemy, jakim przeobrażeniom uległa z czasem. Wspomnienia mieszkańców pozwolą nam natomiast zrozumieć, jak Plac Grunwaldzki odbierany był tuż po wojnie, jak kształtowały się relacje między nowymi mieszkańcami i mieszkankami, a poniemiecką spuścizną. Osobiste relacje prowadzić nas będą przez proces stopniowego oswajania przestrzeni i zadomowienia się w niej. Zwrócimy uwagę także na mniej oczywiste ślady, które wtopiły się już we współczesny krajobraz, co będzie okazją do namysłu nad tym, jak przeszłość i pamięć kształtują otoczenie i wpływają na tożsamość grunwaldzkiego osiedla.
Harmonogram spacerów „Śladami niedopowiedzianych historii”:
LUB
- „Handel i usługi” | 10.04 (czwartek), godz. 17:30-19:30
PRZYDATNE INFORMACJE:- Miejsce zbiórki: Schron przeciwlotniczy przy ul. Ładnej Google maps: Naziemny Schron Obrony Przeciwlotniczej
- Koniec spaceru: Wybrzeże Wyspiańskiego
- Trasa spaceru: Schron przeciwlotniczy przy ul. Ładnej, dalej ulicami: Ładną, Górnickiego, Sienkiewicza, Roentgena, Grunwaldzką, Pasaż Grunwaldzki, Szczytnicką, Polaka, kompleks Manhattanu (esplanada), Curie-Skłodowskiej (fragment), Norwida
- Dojazd na miejsce zbiórki: Naziemny Schron Obrony Przeciwlotniczej [NACIŚNIJ, ABY PRZEJŚĆ DO GOOGLE MAPS]
- Przystanek – Plac Grunwaldzki (tramwaje: 1, 2, 4, 10, 12, 13, 16, 19; autobusy D, 111, 115, 116, 121, 131, 145, 146, 149, 151, 315)
- Przystanek – Reja (tramwaje 2, 10; autobusy 115, 315, 131)
- „Poniemieckie” | 12.04 (sobota), godz. 11:00-13:00
PRZYDATNE INFORMACJE:- Miejsce zbiórki: Trzy Fontanny przy Moście Grunwaldzkim
Google Maps: https://maps.app.goo.gl/4nmTVTuAWaGxu5LC7 - Koniec spaceru: dawna łaźnia miejska przy skrzyżowaniu Curie-Skłodowskiej i Nehringa
- Trasa spaceru: Trzy Fontanny przy Moście Grunwaldzkim, dalej w kierunku miejsca dawnego kościoła Lutra i nieistniejącej ul. Ludwisarskiej, Wrońskiego, dawne budynki Politechniki, dalej Łukasiewicza (fragment), Smoluchowskiego (fragment), skwer I. Sendlerowej, Chałubińskiego, Wybrzeże Pasteura, Grunwaldzką, Roentgena, Minkowskiego, Piastowską
- Dojazd na miejsce zbiórki: https://maps.app.goo.gl/Rf25Um4T2cXjp73A6 [NACIŚNIJ, ABY PRZEJŚĆ DO GOOGLE MAPS]
- Przystanek – Most Grunwaldzki (tramwaj 0, 4, 12, 13; autobus D, 145, 146, 149)
- Miejsce zbiórki: Trzy Fontanny przy Moście Grunwaldzkim
Jak wziąć udział w spacerach?
Uczestnictwo jest w pełni darmowe, wystarczy się zapisać. Zapisy przyjmujemy:
- przez formularz dostępny pod tym linkiem: https://forms.gle/bo6eazRFY4moz7MSA
- telefonicznie (71) 757 15 87 / (+48) 573 815 456 (także SMS) – poniedziałek, wtorek, piątek, sobota od 10:00 do 16:00; środa i czwartek od 13:00 do 19:00.
Zgłoszenie chęci udziału jest równoznaczne z akceptacją postanowień regulaminu.
W spacerze może wziąć udział każda osoba pełnoletnia.
O prowadzącej:
Aleksandra Podlejska — historyczka sztuki i kulturoznawczyni, doktorantka w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie opracowuje twórczość architektów Richarda i Paula Ehrlichów. Badaczka architektury i urbanistyki XIX i XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego i Górnego Śląska. Współtwórczyni projektu KTO TU MIESZKA? Ludzie w architekturze Placu Grunwaldzkiego oraz podcastu KTO TU MIESZKA?. Współredaktorka publikacji Czyj sen Wrocław śni? Od Wilhelmstadt do Centrum Południowego (Wrocław, 2023). Inicjatorka i organizatorka wielu wydarzeń z zakresu sztuki i architektury, m.in. wykładów, spacerów, wystaw oraz warsztatów. Od 2020 roku współpracuje z Fundacją Ładne Historie, prowadząc wywiady z mieszkańcami i mieszkankami osiedla Plac Grunwaldzki we Wrocławiu, badając jego lokalną tożsamość i promując architektoniczne dziedzictwo. Obecnie związana z Wrocławskim Instytutem Kultury.
Współpraca pomiędzy Fundacją Ładne Historie i Wrocławską Spółdzielnią Socjalną odbywa się w ramach prowadzonego przez Wrocławską Spółdzielnię Socjalną projektu „CENTRUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH – SKŁODOWSKIEJ-CURIE”. Projekt ten współfinansowany jest ze środków Gminy Wrocław (www.wrocław.pl).