Jak rozwijały się zakłady, które po wojnie stały się PAFAWAG-iem? W jakim stanie znajdował się wrocławski przemysł w 1945 roku i kim byli ludzie, którzy go odbudowywali? W październiku zapraszamy do filii nr 22 Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Tadeusza Różewicza obok Centrum Kultury Nowy Pafawag na dwa otwarte wykłady poświęcone przemysłowej historii Wrocławia.
Oba spotkania tworzą opowieść podzieloną cezurą 1945 roku. Pierwsze będzie dotyczyć początków kolei na Dolnym Śląsku oraz rozwoju zakładów Linke-Hofmann. Drugie pokaże kondycję wrocławskiego przemysłu po zakończeniu wojny i przybliży losy jego nowych pracowników. Udział w wydarzeniach jest bezpłatny i nie wymaga wcześniejszego zapisywania się.
13 października, godz. 19:00, dr Patrick Starczewski: „Co było przed PAFAWAG-iem? Czyli historia zakładów Linke-Hofmann”.
Wykład będzie dotyczyć głównie początków kolei żelaznych w Europie oraz na Dolnym Śląsku, zarys koncepcji tworzenia pierwszej linii kolejowej Wrocław-Oława oraz początków tworzenia się zakładów produkujących tabor kolejowy. Autor przedstawi główne założenia planowanej produkcji pierwszych wagoników, taczek i elementów kutych na potrzeby budowy nowej linii kolejowej. Następnie zostanie przedstawiony dalszy rozwój zakładów Gottfrieda Linkego oraz późniejsze przemiany własnościowe. Autor omówi główne portfolio produkcyjne na przestrzeni ponad 100 lat istnienia firmy oraz jej wpływu na krajobraz miejski Wrocławia. Cezurą główną pozostanie rok 1945.
20 października, godz. 18:00, prof. Jędrzej Chumiński: „Przemysł wrocławski i jego pracownicy 1945-1956”.
Jak wyglądał wrocławski przemysł w chwili przejęcia miasta przez polskie władze w 1945 r.? Jak bardzo ucierpiał w wyniku działań wojennych i radzieckich demontaży? I przede wszystkim – kim byli ludzie, którzy po wojnie mieli odbudować jego funkcjonowanie?
Wykład będzie poświęcony zarówno kondycji wrocławskiego przemysłu w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny, jak i procesowi tworzenia się nowego środowiska pracowniczego. Przyjrzymy się pochodzeniu nowych pracowników – zarówno przybywających z Kresów, jak i z tzw. Ziem Dawnych, ze wsi i miast – ich wcześniejszym losom, doświadczeniu zawodowemu, wykształceniu oraz postawom i wyborom politycznym.
Spróbujemy spojrzeć na powojenny Wrocław przez pryzmat ludzi, którzy nie tylko odbudowywali jego zakłady przemysłowe, lecz także współtworzyli nowe społeczeństwo miasta.
Oba wydarzenia są częścią projektu „Wspólnoteki: literatura jako narzędzie lokalności”, który wspólnie realizują Fundacja Ładne Historie, Miejska Biblioteka Publiczna im. Tadeusza Różewicza we Wrocławiu oraz Centrum Kultury Nowy Pafawag.
Wspólnoteki są kontynuacją projektu zainicjowanego w 2025 roku przez Miejską Bibliotekę Publiczną im. Tadeusza Różewicza we Wrocławiu, który realizowaliśmy wspólnie z Centrum Kultury Nowy Pafawag. Pierwsza edycja pozwoliła nam przetestować różne sposoby łączenia literatury z lokalnością, pamięcią i działaniami sąsiedzkimi, a przede wszystkim zbudować współpracę trzech organizacji i instytucji działających blisko lokalnych społeczności. W 2026 roku rozwijamy ten model: poszerzamy program, korzystamy z doświadczeń pierwszej edycji i wspólnie tworzymy kolejne działania pokazujące, że książka może być dobrym punktem wyjścia do poznawania miejsca, jego historii i ludzi, którzy je tworzą.
Projekt „Wspólnoteki: literatura jako narzędzie lokalności” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.