Plac Grunwaldzki to osiedle o złożonej i wielowątkowej historii, której ślady zapisały się głęboko w jego przestrzeni i tożsamości. Dzisiejszy Grunwald, kojarzony ze zróżnicowaną architekturą i tętniącym życiem rondem, wyłonił się z gruzów – dosłownie i symbolicznie. Na przełomie XIX i XX wieku jego centrum wypełniały kwartały okazałych kamienic czynszowych, niemal całkowicie wyburzonych pod koniec II wojny światowej, gdy podjęto decyzję o budowie w tym miejscu pasa startowego. Powstałe w ten sposób morze ruin stało się po 1945 roku przestrzenią przemian, przesiedleń i nowych początków. Gruzy, które przez lata zalegały na osiedlu, stały się scenerią codzienności – miejscem zabaw dzieci, codziennych spacerów i pierwszych prób zakorzenienia się w nowej, nieoswojonej przestrzeni.
Z biegiem lat w krajobrazie osiedla zapisywały się kolejne warstwy doświadczeń – od niepewności i tymczasowości po stopniowe tworzenie wspólnoty, domów i miejsc, w których można było poczuć się bezpiecznie. Poczucie schronienia nie ograniczało się tu wyłącznie do murów – rodziło się w społecznych więziach, rytuałach, próbach opanowania i oswojenia pustki.
Podczas spaceru spojrzymy na historię Placu Grunwaldzkiego i jego architekturę przez pryzmat pytań o bezpieczeństwo i schronienie. Towarzyszyć nam będą fragmenty wspomnień dawnych mieszkańców i mieszkanek, dzięki którym dowiemy się, jak wyglądało życie na pograniczu pustki i nadziei, jak stopniowo powstawały miejsca chroniące przed chaosem i niepewnością, a także jak pamięć osób mieszkających na osiedlu splata się z materialną tkanką dzielnicy. Osobiste historie pozwolą nam odkryć, czym dla ludzi było i jest prawdziwe schronienie – w przestrzeni, w domu i w społeczności.
O prowadzącej:
Po ulicach Grunwaldu oprowadzi nas Aleksandra Podlejska — historyczka sztuki, doktorantka w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie opracowuje twórczość architektów Richarda i Paula Ehrlichów. Badaczka architektury i urbanistyki XIX i XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego i Górnego Śląska. Od 2020 roku współpracuje z Fundacją Ładne Historie, badając lokalną tożsamość osiedla Plac Grunwaldzki we Wrocławiu i jego architektoniczne dziedzictwo.
Spacer jest również wprowadzeniem do międzynarodowego projektu, który już w listopadzie przekształci dzielnicę w teren artystycznych interwencji ukraińskiego artysty i mieszkańca osiedla – Yurija Bileya.
Najważniejsze informacje:
- Miejsce zbiórki: Trzy Fontanny przy Moście Grunwaldzkim (https://maps.app.goo.gl/4nmTVTuAWaGxu5LC7)
- Data: 16.10.2025, godz. 17:00
- Długość trasy: ok. 2,5 km
- Wstęp wolny. Obowiązują zapisy przez stronę Wrocławskiego Instytutu Kultury: http://bit.ly/3IGyA1G
Wydarzenie odbywa się w ramach działań platformy MagiC Carpets, współfinansowanej przez program Kreatywna Europa.
Partnerem spaceru jest Fundacja Ładne Historie.
Organizatorem wydarzenia jest Wrocławski Instytut Kultury. Nowa miejska instytucja, w której znajdziecie działania mające na celu wspieranie inicjatyw, rozwój kompetencji, tworzenie sieci współpracy i organizowanie wydarzeń eksplorując rozmaite kulturalne nisze. To właśnie m.in. w Barbarze realizowane są aktywności programowe Instytutu.